Mình đã và đang lên kế hoạch sinh em bé của riêng mình trong năm nay. Trong suốt một thời gian dài, mình thường xuyên mơ đến việc mình sẽ bồng một em bé xinh xắn trong tay. Khi biết chuyện đó, nhiều người hỏi mình muốn sinh con trai hay con gái, đã có “biện pháp” gì chưa, có cần chia sẻ kinh nghiệm sinh con trai hay không… Rồi cũng có người hỏi chi tiết hơn xem mình dự định sinh con mùa nào, giờ nào, đã tính toán hết chưa, xem tuổi con có “hợp” với tuổi cha mẹ hay không?
Thực ra, mình không phản đối tôn giáo, tín ngưỡng và những niềm tin khác nhau của mọi người. Mỗi người đều có QUYỀN tự do trong việc theo đuổi những niềm tin và giá trị mà mình đánh giá cao trong cuộc đời; thế thì mình nghĩ, con cái cũng sẽ có QUYỀN để được tự chọn cuộc sống của mình, và cha mẹ cũng chưa thể nói rằng mình có QUYỀN chọn sinh ra con trai hay con gái, mùa đông hay mùa hè. Tất nhiên đây chỉ là ý kiến cá nhân của riêng mình. Nhưng chữ QUYỀN đã theo mình suốt những trăn trở lâu nay. Con mình có QUYỀN được tự chọn con đường chúng muốn.
Có bạn sẽ hỏi mình, thế thì mình để cho con tự lớn à, không can thiệp gì à, thế mà nói là cần phải có kiến thức để dạy con? Dạy con mà cứ cho quyền tự do thì cần gì phải dạy? Trời sinh voi thì trời sinh cỏ. Cha mẹ sẽ chẳng có vai trò gì hết!
Nhưng trong nội dung bài viết này, mình đang định nghĩa hai việc này hoàn toàn khác nhau.
Để mình phân tích cho bạn ý kiến của mình nhé.
Con cái là một thực thể sống, là một con người bình đẳng, con được sinh ra hợp pháp, do vậy con tồn tại và có những QUYỀN riêng của mình. Đã bao nhiêu bố mẹ hiểu được con cái mình có quyền gì? Mình khuyến khích bố mẹ, hãy ít nhất một lần xem qua các QUYỀN mà con cái của chúng ta, là trẻ em, đang có. Quyền được sống, quyền bình đẳng, được giáo dục, được nuôi dưỡng và được yêu thương. (Bố mẹ có thể tham khảo các nội dung về “Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em” qua trang của UNICEF hoặc trên trang của Wikipedia) Con trẻ có rất nhiều QUYỀN, nhưng bản thân mình thấy có một QUYỀN rất rõ rệt mà chúng ta nên tôn trọng: QUYỀN ĐƯỢC TỰ ĐƯA RA QUYẾT ĐỊNH CỦA MÌNH.
Tuy nhiên, giống như một con thuyền giữa biển khơi cần một người lái thuyền kinh nghiệm, thì con cái lại đang sống dưới sự chăm sóc và bảo hộ của cha mẹ, và các con cần sự “định hướng” từ cha mẹ. “Định hướng” ở đây, là sự chỉ bảo về tri thức, sự chăm sóc về cuộc sống khi các con chưa có đủ khả năng tự sống của sống của chính mình. Vì thế mà pháp luật mới có dấu mốc 18 tuổi cho một đứa trẻ trở thành một người trưởng thành, đủ khả năng chịu các trách nhiệm pháp lý.
Nhưng tại sao mình dùng từ “định hướng”? Mỗi cha mẹ lại có một quan điểm khác nhau về cuộc sống, và bạn thử nghĩ xem, cách giáo dục con của mỗi cha mẹ có bị “định hướng”, bị ảnh hưởng bởi chính quan điểm đó không? Có cha mẹ nào đề cao tiền tài và danh vọng lại không thấy sốt ruột khi nhìn thấy tờ báo điểm “thấp lẹt đẹt” của con mình trên lớp? Chính vì sự khác nhau đó, mà chúng ta sẽ có những đứa trẻ tính cách hoàn toàn khác nhau. Và cũng chính vì thế, mà thước đo trưởng thành cho một cậu bé về phương diện xã hội chưa phải là dấu mốc 18 tuổi . Người ta cứ nói trẻ em Mỹ, Anh, châu Âu tự lập hơn trẻ em Việt Nam, thực ra, đều hình thành từ cách giáo dục, mà cận kề nhất là giáo dục từ gia đình.
Con có QUYỀN chọn ăn hay không ăn, nhưng cha mẹ cần giải thích cho con hiểu rằng, nếu con ăn thì con sẽ cảm thấy thế nào, và không ăn con sẽ bị đói, sẽ mệt… như thế nào, rồi cho con tự quyết định Quyền ăn hay không của mình. Con có QUYỀN chọn đi ngủ hoặc không, nhưng con cần được giải thích về việc tại sao con cần đi ngủ, và nếu không đi ngủ đúng giờ con sẽ cảm thấy như thế nào, mẹ sẽ cảm thấy như thế nào, chuyện gì xảy ra với các cơ quan yêu dấu trong cơ thể con, và con sẽ tự đưa ra quyết định cho việc có đi ngủ, hay không đi ngủ. Những lần đầu tiên, con sẽ có chút khó khăn để đưa ra quyết định, thì nhiệm vụ của chúng ta là khuyến khích con, đưa ra những lời khuyến tham khảo, chứ không bắt ép và áp đặt con.
Đó mới là cách định hướng mà mình đang muốn nói tới ở bài viết này.
Cha mẹ nào cũng yêu con, cũng mong muốn điều tốt đẹp nhất cho con. Nhưng chúng ta có cuộc sống, quan điểm riêng, và chúng ta không thể nào yêu cầu con cái phải tuân theo những quan điểm đó, sống cuộc sống đó. Tuy nhiên, con cái đang sống một phần phụ thuộc vào chúng ta, đang tiếp xúc với những nhà giáo dục quan trọng nhất là chúng ta, nên chúng ta vẫn cần, và rất cần “định hướng” cho cuộc sống của con. Nhưng “định hướng” hãy là đúng đắn, hãy là những gì khách quan nhất về cuộc sống, hãy đặt mình vào địa vị của con (Be a kid) để hiểu tính cách của con, hiểu suy nghĩ của con, để “định hướng” con một cách đúng đắn nhất. Và trên hết, chúng ta cần hiểu, cần tôn trọng con trẻ, tôn trọng QUYỀN được lựa chọn của con trẻ.
Mình đã không ngại ngần mà nói với những người khuyên mình nên chọn ngày, chọn tháng, chọn giới tính của con, rằng mình tôn trọng QUYỀN và NHÂN DUYÊN của con với bố mẹ. Mình chọn năm nay, chỉ đơn thuần là mình đã sẵn sàng, để chào đón con, để có những tư tưởng cởi mở hơn trong việc nuôi dạy con. Ngoài lý do đó, mình không còn lý do nào khác quan trọng hơn.
Hãy cho mình biết ý kiến của bạn về những quan điểm của mình nhé, để chúng ta cùng học hỏi, cùng chia sẻ, để có thể có những suy nghĩ và cách hành động tốt cho con mình.
Hãy nhấn theo dõi các bài viết mới của mình nhé.
Cảm ơn các bạn rất nhiều,
B-kids 